Bệnh viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính rất nguy hiểm, lây truyền qua muỗi đốt, chủ yếu gặp ở trẻ dưới 15 tuổi; bệnh lưu hành quanh năm và dễ bùng phát thành dịch vào mùa hè (tháng 5 - 9). Lợn và các loài chim là nguồn chứa vi rút; muỗi hút máu động vật mang vi rút rồi truyền sang người khi đốt. Muỗi truyền bệnh hoạt động mạnh nhất vào khung giờ 18 - 22 giờ tối.
Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, tỷ lệ tử vong cao từ 20-30% và di chứng thần kinh (liệt, động kinh, chậm phát triển) từ 30-50% nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Các triệu chứng điển hình: sốt cao, đau đầu, buồn nôn/nôn, trẻ quấy khóc, lơ mơ, co giật, cứng gáy.
* Triệu chứng cần đưa đến cơ sở y tế ngay:
- Sốt cao đột ngột (38 - 39°C trở lên), không giảm dù dùng thuốc hạ sốt
- Đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn nhiều lần
- Trẻ quấy khóc bất thường, lơ mơ, ngủ li bì, co giật, cứng gáy
- Các dấu hiệu rối loạn ý thức, khó thở, rối loạn vận động
* Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất:
1. Tiêm vắc xin đầy đủ đúng lịch là biện pháp quan trọng nhất:
- Trẻ cần được tiêm đủ các mũi vắc xin viêm não Nhật Bản theo lịch
- Người lớn chưa có miễn dịch cũng nên chủ động tiêm phòng
2. Không để muỗi đốt, đặc biệt trong khung giờ 18 - 22 giờ
- Luôn mắc màn khi ngủ kể cả ban ngày
- Dùng kem xua muỗi, mặc quần áo dài tay vào buổi tối
- Không để trẻ chơi gần chuồng gia súc.
3. Vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi muỗi sinh sản:
- Lật úp tất cả các vật chứa nước đọng quanh nhà
- Vệ sinh chuồng gia súc thường xuyên, dời chuồng gia súc xa nhà
- Khơi thông cống rãnh, bỏ các ổ lăng quăng, bọ gậy
4. Thực hiện vệ sinh cá nhân và an toàn thực phẩm: rửa tay với xà phòng, đảm bảo an toàn thực phẩm, ăn chín uống sôi và hạn chế tiếp xúc với người bệnh.
5. Chú ý khai báo bệnh kịp thời: bệnh diễn tiến rất nhanh, chỉ sau vài ngày trẻ có thể rối loạn ý thức, co giật, hôn mê, suy hô hấp, nguy hiểm tính mạng. Vì vậy ngay khi có các dấu hiệu nghi ngờ, không tự ý điều trị tại nhà mà nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và can thiệp sớm.
Bệnh viêm não Nhật Bản rất nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu mỗi gia đình chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp trên, đặc biệt là tiêm vắc xin đúng lịch cho trẻ em.
